Yeni Torba Kanun’un Vergi Düzenlemeleri

SOSYAL MEDYADA PAYLAŞIN:

17 Temmuz 2019 tarihinde TBMM’de kabul edilerek yasalaşan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’la;

– Varlık Barışı uygulaması yeniden getirilmiş,

– Elektrik motorlu araç üretimini desteklemek üzere indirimli kurumlar vergisi oranı teşviki kapsamında hak kazanılan yatırıma katkı tutarını, ödenen özel tüketim vergisinin nakden veya mahsuben mükellefe ödenmesi suretiyle kullandırma konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiş,

– Bankaların, tahsil olanağı kalmayan kredi alacaklarının kayıttan düşülmesine ve özel karşılık ayrıldıktan sonra kayıttan düşülen bu alacakların, değersiz alacak sayılmasına ilişkin düzenleme yapılmış,

– Finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde yapılacak işlemler için çeşitli vergi istisnaları getirilmiş,

– Faktoring şirketleri tarafından ayrılan özel karşılıkların kurumlar vergisi matrahının tespitinde dikkate alınması sağlanmış,

– Bazı mükelleflerin gelir vergisi açısından hasılat esaslı kazanç tespiti yoluyla vergilendirilmesine olanak sağlamak üzere Cumhurbaşkanına yetki verilmiş,

– Yurt dışı çıkış harcı tutarı 50 lira olarak yeniden belirlenmiş ve buna ilişkin düzenleme revize edilmiştir

Bazı vergi kanunlarında da değişiklik öngören 7186 sayılı Kanun 17.07.2019 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşmıştır. Kanun’un başlığı “Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”dur.

Yürütme ve yürürlük maddeleri hariç 33 maddeden oluşan Kanun’un 8 maddesinde vergi düzenlemesi yapılmaktadır.

Kanun’la;

– Varlık Barışı uygulaması, bazı değişikliklerle yeniden getirilmiş,

– Elektrik motorlu araç üretimini desteklemek üzere, indirimli kurumlar vergisi oranı teşviki kapsamında hak kazanılan yatırıma katkı tutarını, ödenen özel tüketim vergisinin nakden veya mahsuben ödenmesi suretiyle kullandırma konusunda Cumhurbaşkanına verilmiştir.

– Bankaların, tahsil olanağı kalmayan kredi alacaklarının kayıttan düşülmesine ve özel karşılık ayrıldıktan sonra kayıttan düşülen bu alacakların, değersiz alacak sayılmasına ilişkin düzenleme yapılmış,

– Finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde yapılacak işlemler için çeşitli vergi istisnaları getirilmiş,

– Faktoring şirketleri tarafından ayrılan özel karşılıkların kurumlar vergisi matrahının tespitinde dikkate alınması sağlanmış,

– Bazı mükelleflerin gelir vergisi açısından hasılat esaslı kazanç tespiti yoluyla vergilendirilmesine olanak sağlamak üzere Cumhurbaşkanına yetki verilmiş,

– Yurt dışı çıkış harcı tutarı 50 lira olarak yeniden belirlenmiş ve buna ilişkin düzenleme revize edilmiştir.

Kanun’la yapılan bu düzenlemeler aşağıda özetlenmiştir.

  1. Varlık Barışı Yeniden

Uygulama süresi yeni biten Varlık Barışı uygulaması küçük bazı değişikliklerle yeniden getirilmiştir.

  1. Düzenlemenin genel çerçevesi

Yeni varlık barışı, daha önce uygulanan 5811, 6486, 6736 ve 7143 sayılı Kanunlarla yapılan düzenlemelere bazı yönleriyle benzemekte, bazı yönleriyle de farklılaşmaktadır.

Düzenlemeyle, gerçek ve tüzel kişilere, yurt dışında ve yurt içinde bulunan varlıklarını kayda alma ve bazı avantajlardan ve ayrıcalıklardan yararlanma olanağı verilmektedir.

Yurda getirilecek veya kayda alınacak varlıkların, geçmişte belli bir tarih itibariyle sahip olunduğunun ispatı gerekmemektedir.

  • Kapsama giren varlıklar

Varlık barışı kapsamında yurda getirilecek veya kayda alınacak varlıklar şunlardır:

– Yurt dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları.

– Yurt içinde bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar.

  • Varlığın yurt dışında veya yurt içinde bulunma tarihi

Varlığın geçmişte belli bir tarih itibariyle var olduğunu ispat etme zorunluluğu yoktur. Verilen süre içinde varlığın yurda getirilmesi veya kayda alınması koşulunun sağlanması yeterlidir.

  • Beyan veya bildirim zamanı

Getirilen avantajlardan yararlanabilmek için, – Yurt dışında bulunan kapsamdaki varlıkların, 31.12.2019 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildirilmesi, – Yurt içindeki kapsamdaki varlıkların, 31.12.2019 tarihine kadar vergi dairelerine beyan edilmesi gerekmektedir.

  • Yurt dışındaki varlıkları yurda getirilmesi

Yurt dışında bulunan ve düzenleme kapsamında olan varlıkların, bildirim yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi gerekmektedir.

  • Varlıkları yurda getirilmesi zorunlu olmayan durumlar

Kapsama giren yurt dışındaki varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve düzenlemenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 31.12.2019 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilir. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmayacaktır.

  • Yürürlük öncesi sermaye avansı olarak Türkiye’ye getirilen varlıklar

Düzenlemenin yürürlük tarihi itibarıyla yasal defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan kapsamdaki varlıkların düzenlemenin yürürlük tarihinden önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi şartıyla, düzenlemenin avantajlarından yararlanılması mümkündür.

  • Ödenecek vergi ve ödeme zamanı

Hem yurt dışındaki hem de yurt içindeki varlıklar için % 1 vergi ödenecektir.

Düzenlemeye göre;

– Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak hesapladıkları vergiyi, bildirimi izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyannameyle bağlı bulundukları

vergi dairesine beyan edecekler ve aynı sürede vergiyi ödeyecekler,

– Yurt içindeki varlıklar nedeniyle tarh edilen vergi, tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenecektir.

i) Kayda alınacak varlıkların elden çıkartılması

Düzenleme kapsamında kayda alınan varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararların, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak dikkate alınması mümkün değildir.

  • Düzenlemeden yararlanmanın sağladığı avantajlar

Varlık Barışından yararlanarak Türkiye’ye getirilen veya kayda alınan varlıklar nedeniyle vergi incelemesi veya vergi tarhiyatı yapılmayacaktır. Ancak bu olanak, bildirilen veya beyan edilen verginin vadesinde ödenmesi ve yurt dışındaki varlığın bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi şartıyla sağlanmaktadır.

  • Elektrik Motorlu Araç Üretimine Destek

Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 12. maddeyle, Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 80. maddesi kapsamında desteklenen, sera etkisi yaratan egzoz gazı salınımını ortadan kaldıracak teknolojilerin geliştirilmesi için Türkiye’de gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetleri sonucunda geliştirilen elektrik motorlu araçları imal edenlerin, destek kararında belirlenen kadarıyla, hak kazandıkları yatırıma katkı tutarını, söz konusu malların ilk iktisabı dolayısıyla vergi dairesine ödenen özel tüketim vergisine mahsuben kullandırma konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.

  • Bankaların Tahsili Olanaksız Kredilerinin Silinmesi ve Değersiz Alacak Sayılması

Bankacılık Kanunu’nun 53. maddesinde değişiklik yapılarak, diğer düzenlemeler yanında, tahsil olanağı kalmayan kredilerin kayıttan düşülmesine ve özel karşılık ayrıldıktan sonra tahsil imkânı kalmaması nedeniyle kayıttan düşülen alacakların, Vergi Usul Kanunu’nun 322. maddesi hükümleri kapsamında değersiz alacak sayılacağına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

  • Finansal Yeniden Yapılandırmaya İlişkin Vergi Düzenlemeleri

Finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde yapılacak işlemler için çeşitli vergi düzenlemeleri yapılmıştır. Bu kapsamda, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları ve bu Anlaşmalar kapsamında düzenlenen Sözleşmelerde belirlenen esaslar kapsamında;

– Yapılacak işlemlerin harçlardan,

– Düzenlenecek kâğıtların damga vergisinden,

– Alacaklı kuruluşlar tarafından tahsil edilecek tutarların BSMV’den,

– Kullandırılan ve kullandırılacak kredilerin KKDF’den,

müstesna tutulması öngörülmüştür.

Kanun’la ayrıca,

–   Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5-1/f maddesinde yer alan istisnanın, kanuni takibe alınma koşulu olmaksızın, alacaklı kuruluşlara ilgili varlıklarını düzenleme kapsamında devreden kurumlar ve bu şekilde varlıkları devralan alacaklı kuruluşların bu varlıkları satışından doğan kazançları hakkında da uygulanması,

– Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-r maddesinde yer alan istisnanın, varlıkların yapılandırma kapsamında alacaklı kuruluşlara devir ve teslimi ile bu varlıkları devralan alacaklı kuruluşların bu varlıkları devir ve tesliminde de uygulanması,

sağlanmıştır.

Düzenlemeye göre, sözleşmeler ile uygulamaya konulan işlemlerin gerçekleşmemesi halinde dahi, uygulanmış olan vergi, fon ve harç istisnaları geri alınmayacaktır.

  • Faktoring Şirketlerinde Özel Karşılıkların Gide Olarak Dikkate Alınması

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 16. maddesinde değişiklik yapılarak, faktoring şirketlerinin bu Kanun kapsamında ayırdıkları özel karşılık tutarının, kurumlar vergisi matrahının tespitinde dikkate alınması sağlanmıştır.

Kanun’la ayrıca, özel karşılık ayrıldıktan sonra tahsil imkânı kalmaması nedeniyle kayıttan düşülen alacakların, Vergi Usul Kanunu’nun 322. maddesi hükümleri kapsamında değersiz alacak sayılacağı hükme bağlanmıştır.

  • Gelir Vergisinde Hasılat Esaslı Kazanç Tespiti

Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla elde eden mükelleflerin hasılat esaslı olarak vergilenmesi konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.

Düzenlemeye göre;

– Hasılat esaslı kazanç tespiti, kapsama girenlerden talep edenler için uygulanacak,

– Kapsama girenlerin belirlenen faaliyetlerden elde ettikleri gayrisafi hasılatlarının % 10’u bu faaliyetlere ilişkin vergiye tabi kazanç olarak dikkate alınacak, bu oran Cumhurbaşkanı tarafından iki katına kadar artırılabilecek, yarısına kadar indirilebilecek,

– Kapsamda olanların gerçek giderleri dikkate alınmayacak,

– Bunların vergilemesinde indirim ve istisnalar uygulanmayacak,

– Kapsama girenler iki yıl geçmedikçe bu vergileme şeklinden çıkamayacaktır.

Düzenlemeye göre, hasılat esaslı vergilemeye ilişkin hükümler, kurumlar vergisi mükellefleri hakkında da uygulanacaktır.

  • Yurt Dışı Çıkış Harcı

Kanun’la;

– Yurt dışı çıkış harcı tutarının 50 lira olarak yeniden belirlenmiş,

– Harç tutarının üç katına kadar artırılması konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiş,

– Alınan harcın çıkış başına 15 lirasının Toplu Konut İdaresine aktarılması, kalan tutarın ise genel bütçeye gelir kaydedilmesi öngörülmüştür.

Değişiklik, Kanun’un yayımını izleyen aybaşında yürürlüğe girecektir.

Diğer düzenlemeler yanında bazı vergi düzenlemeleri de yapan 7186 sayılı Kanun TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşmıştır. Kanun Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması sonrasında Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girecektir.